۱. ساعت هفتگی هر درس و معلمش را مشخص کنید
برای هر کلاس، فهرست درسها، تعداد زنگ هفتگی و معلم هر درس را بنویسید. جمع زنگهای هر کلاس نباید از ظرفیت هفته (تعداد روزها × زنگهای هر روز) بیشتر شود. درسهایی که باید دو زنگ پشت سر هم باشند (آزمایشگاه، ورزش، هنر) را هم مشخص کنید.
۲. حضور معلمان را دقیق ثبت کنید
برای هر معلم روزها و زنگهایی که در مدرسه نیست، و اگر لازم است حداکثر زنگ در روز یا حداکثر روزهای حضور در هفته را ثبت کنید. «نمیتواند» را از «ترجیح میدهد نه» جدا کنید؛ ترجیحها تا حد امکان رعایت میشوند ولی مانع چیدن نمیشوند.
۳. پیش از چیدن، ظرفیت را بررسی کنید
سه خطای رایج برنامه را ناممکن میکند: ساعت تدریس معلم بیشتر از زنگهای آزادش است؛ درسی بیشتر از روزهای حضور معلمش جلسه دارد (هر درس روزی یک جلسه)؛ و جمع ساعتهای یک کلاس از ظرفیت هفته بیشتر است. اینها را پیش از شروع پیدا و اصلاح کنید.
۴. قفلها را کم نگه دارید
هر چه خانههای بیشتری از پیش ثابت کنید، چیدن سختتر میشود. فقط موارد واقعا ثابت (مثلا ورزش در ساعت سالن) را قفل کنید و بقیه را به چیدن خودکار بسپارید.
۵. اگر برنامه جا نشد، کمترین تغییر را پیدا کنید
گاهی با شرایط فعلی چیدن بدون تداخل ممکن نیست. بهجای آزمون و خطای دستی، دنبال کمترین تغییر بگردید: یک معلم یک روز یا یک زنگ بیشتر بیاید، یک جلسه دوزنگه شود، درسی به همکار همدرس سپرده شود یا یک زنگ به کوتاهترین روز اضافه شود. در سامانه رسا این پیشنهادها خودکار ساخته و پیش از نمایش با یک چیدن کامل آزموده میشوند.
۶. کیفیت را بسنجید
برنامه خوب فقط بدون تداخل نیست: کلاسها زنگ خالی وسط روز ندارند، معلمان زنگ خالی (پنجره) کمی دارند، جلسههای هر درس در هفته پخشاند و درسهای سنگین در زنگهای اول قرار گرفتهاند. اولویت این معیارها را بر اساس نیاز مدرسه تعیین کنید.